Equipes
Notre Dame
END jest międzynarodowym ruchem małżeństw katolickich, rozwijającym
się na wszystkich kontynentach w 56 krajach. Nazwa: Equipes Notre
Dame, w skrócie END, jest wspólna dla całego ruchu i nie przewiduje
się oficjalnych jej tłumaczeń na inne języki. Ruch powstał we Francji.
Początki datuje się na rok 1938. Założycielami są cztery małżeństwa,
zatroskane o to, by w życiu i poprzez życie małżeńskie w pełni odpowiedzieć
na wymagania chrztu świętego, oraz kapłan ks. Henri Caffarel, który
pomagał im w odkrywaniu duchowych bogactw sakramentu małżeństwa. Ich
współpraca w okresie tworzenia się ruchu doprowadziła do odkrycia,
daleko jeszcze przed Soborem Watykańskim II, że małżeństwo jest drogą
do prawdziwej świętości, a miłość małżeńska ma wartość sakramentalną.
Odkryli sens tajemnicy wielkiej , o której mówi Paweł Apostoł w Liście
do Efezjan (5, 32). Dla małżeństw zjednoczonych sakramentem małżeństwa
nie ma innej drogi uświęcania się poza ich miłością, pochwyconą i
przemienioną przez miłość Bożą. To odkrycie dało początek wypracowywanej
stopniowo, podczas miesięcznych spotkań ekip, duchowości
małżeńskiej. Charte des Equipes Notre Dame [w tłumaczeniu na język
polski: Karta END] podstawowy dokument ruchu z 1947 roku określa END
jako ruch duchowości małżeńskiej.
Powołaniem małżeństw należących do ruchu jest uświęcenie
siebie w małżeństwie i rodzinie, dochodzenie małżonków do chrześcijańskiej
dojrzałości. Tak o tym mówił papież Paweł VI na spotkaniu z małżeństwami
ruchu END z całego świata w Rzymie w 1970 roku: "...Żyjąc łaskami
sakramentu małżeństwa, zdążacie drogą niestrudzonej i wspaniałomyślnej
miłości do tej świętości, do której wszyscy jesteśmy powołani przez
łaskę (Mt 5, 48; 1 Tes 4, 3; Ef 1, 4), nie przez samowolne wymaganie,
lecz dzięki miłości Ojca, który chce pełnego rozkwitu i całkowitego
szczęścia swoich dzieci". Powołanie to również potwierdził Jan
Paweł II w przemówieniu skierowanym do małżeństw odpowiedzialnych
w ruchu END na specjalnej audiencji 7 października 1979 roku: "Zachęcam
więc członków END, aby zawsze dążyli do tej doskonałości życia chrześcijańskiego
w sakramentalnym życiu małżeńskim i poprzez ten sakrament... Jakim
źródłem ubogacenia, a jednocześnie stawianych wymagań, jakim źródłem
dynamizmu staje się sakrament małżeństwa, przeżywany z dnia na dzień
w wierze i na wzór wzajemnego daru Chrystusa i Kościoła. Jaką siłą
staje się dla małżonków wzajemne wspomaganie się w prostocie i z pomocą
Bożą we wspólnym pogłębianiu wiary, wzajemnej miłości, wzajemnym przebaczaniu,
we wspólnym nastawieniu służenia...".
Ruch pragnie pomóc małżonkom we wspólnym ich angażowaniu się (męża
i żony jednocześnie) w szukanie woli Bożej, i w trosce o to, by iść
drogą wyznaczoną przez Chrystusa. Dlatego proponuje: ukierunkowanie
całego życia, konkretne elementy pracy wewnętrznej, oraz życie we
wspólnocie, jaką jest ekipa.
Życie każdego małżeństwa ma być wciąż orientowane na miłość,
na którą wskazał Chrystus: Będziesz miłował Pana, Boga swego, całym
swoim sercem, całą swoją duszą, całym swoim umysłem i całą swoją mocą...
Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego (Mk 12, 30 i 31a).
Wierzyć w tę miłość to sprawa całego życia. Troska o wzrost miłości
Boga wyraża się w wysiłku znalezienie miejsca w życiu członków ekip
na modlitwę, czytanie słowa Bożego i odpowiadanie na nie, także w
wysiłku zdobywania i pogłębiania wiedzy o Bogu i swojej religii, w
częstym przyjmowaniu sakramentów świętych i w praktykowaniu ascezy.
Miłość bliźniego to umiejętność słuchania, dialogu, to dzielenie się
całym swoim życiem, zwłaszcza życiem duchowym, to troska o chrześcijańskie
wychowanie dzieci, pomoc konkretnym małżeństwom znajdującym się w
potrzebie, szczera gościnność, oraz świadczenie o miłości Chrystusowej
przez służbę w Kościele i w różnych strukturach życia społecznego.
Temu ukierunkowaniu życia, by nie stało się martwą literą,
służą konkretne elementy pracy wewnętrznej, które w ruchu nazywa
się zobowiązaniami. Mówi się o nich również jako o metodzie formowania
duchowości małżeńskiej. Życie tą duchowością i stałe pogłębianie jej
u członków ekip jest przedmiotem szczególnej uwagi i troski odpowiedzialnych
ruchu. Charte des END wskazuje na siedem zobowiązań: codzienna modlitwa
osobista, małżeńska, rodzinna (gdy są już dzieci), regularne czytanie
słowa Bożego, comiesięczny dialog małżeński (inna nazwa: obowiązek
zasiadania), reguła życia, doroczne rekolekcje małżeńskie.
Codzienna modlitwa osobista oraz czytanie Pisma Świętego ściśle
wiążą się z pracą nad swoim wnętrzem. Ks. Henri Caffarel podkreślił
wagę modlitwy osobistej jako odpowiedzi na słowo Boże. Codzienna
modlitwa małżeńska i rodzinna zbliża małżonków do siebie oraz
do Boga, pomaga we wzajemnym poznaniu się, ale przede wszystkim jest
oddawaniem chwały Bogu przez szukanie Jego woli. Z kolei rodzina jako
mały Kościół zbiera się na wspólnej modlitwie w duchu jedności, uobecniając
przez to Chrystusa pośród siebie. W comiesięcznym dialogu małżeńskim
małżonkowie w obecności Bożej starają się odkryć zamysł i wolę Boga
wobec ich małżeństwa i rodziny. Ks. Caffarel wiązał to ćwiczenie z
tekstem Ewangelii Łukasza (14, 28) i wyznaczył mu trzy cele: rewizję
podjętych zadań, zapytanie Pana (rozmowa z Bogiem) oraz odnalezienie
ideału. Reguła życia to owoc modlitwy osobistej i wspólnej,
lektury Pisma świętego, dialogu małżeńskiego. Można ją inaczej nazwać
programowaniem pracy nad sobą. Rekolekcje małżeńskie zamknięte
mają wielki wpływ na umacnianie więzi małżeńskiej. Głównym ich celem
jest odnowienie związku z Chrystusem i współmałżonkiem.
Doświadczenie członków ekip uczy, że warunkiem dojrzewania i wzrostu
małżeństw i rodzin jest wypełnianie wszystkich zobowiązań. Droga połowiczna
lub częściowa nie daje zamierzonych skutków. Te metody oparte są z
jednej strony na działaniu i mocy łaski sakramentu małżeństwa, a z
drugiej na wiedzy psychologicznej.
Małżeństwa pragnące należeć do ruchu organizują się w ekipy.
Jedną ekipę tworzy od 4 do 7 małżeństw. Spotykają się one co miesiąc,
aby wzajemnie wspierać się w drodze do domu Ojca, aby przyjmować Jego
miłość, by tą miłością obdarzać się nawzajem (zob. Dz 4, 32), w końcu
by Bożą miłość objawić światu. Małżeństwa dobrze znają słabość swej
woli i granice swoich sił, codziennie doświadczają, jak trudno jest
żyć po chrześcijańsku w świecie pogańskim, ale również wierzą w siłę
pomocy braterskiej. Spotkanie miesięczne rozwija i podtrzymuje przyjaźń
między członkami ekipy. Jednocześnie urzeczywistnia wspólnotę Kościoła.
Małżeństwa gromadzą się dlatego, że zwołuje je Chrystus Pan. Spotkanie
miesięczne jest punktem centralnym w życiu ekipy, jest zgromadzeniem
chrześcijan, którym Chrystus obiecał, że będzie pośród nich, gdy zgromadzą
się w Jego Imię (por. Mt 18, 19-20). Obecność kapłana podczas tego
spotkania przypomina obecność Chrystusa i ją urzeczywistnia. Kapłan
kieruje małżeństwa ku pogłębianiu i przeżywaniu tej świadomości, że
są oni komórką Ciała Mistycznego, którego Głową jest Chrystus.
Kapłan pełni w ekipie funkcję doradcy duchowego. Małżeństwa
zapraszają go, aby był w ich zespole bratem pośród braci, pragną by
dzielił się z nimi swą wiedzą teologiczną i swym doświadczeniem duszpasterskim.
Przede wszystkim jednak proszą go, aby był obecny wśród nich z całą
łaską swego kapłaństwa. Oto jak mówił papież Paweł VI o posłudze kapłanów
w ruchu, zwracając się bezpośrednio do nich: "Na podstawie swego
długiego i bogatego doświadczenia wiecie, że wasz celibat poświęcony
Bogu uzdalnia Was w szczególny sposób do tego, żebyście byli dla rodzin,
na ich drodze do świętości, czynnymi świadkami miłości Pana w Kościele.
Pomagajcie im dzień po dniu chodzić w światłości (por. 1J 1,
7), właściwie myśleć, tzn. oceniać swoje postępowanie w prawdzie:
poprawnie chcieć, tzn. skierować ich wolę, jak to jest u ludzi odpowiedzialnych,
do dobrego, i prawidłowo działać, tzn. stopniowo uzgadniać ich życie,
wśród różnych jego wydarzeń, z tym ideałem małżeństwa chrześcijańskiego,
do którego oni szlachetnie zmierzają...".
Łaska sakramentu małżeństwa uzdalnia małżonków do tego, by byli
świadkami Chrystusa. Oczywiście, najpierw małżonkowie dla siebie
nawzajem i wobec swoich dzieci. One w rodzinie, poprzez swoich rodziców,
przeżywają pierwsze doświadczenie tajemnicy Kościoła. Ale Bóg nie
wybrał ich po to, by byli wyłącznie sami dla siebie, ale by Jego posłannictwo
urzeczywistniali dzisiaj, w środowisku w którym przyszło im żyć: zawodowym,
społecznym, politycznym.
Pedagogia END to codzienne ożywianie łaski sakramentalnej. Ona daje
możność prawdziwie chrześcijańskiego pożycia małżeńskiego, chrześcijańskiego
wychowania dzieci, chrześcijańskiego stylu życia w świecie. To wszystko
zaś staje się świadectwem dla innych.
Ks. Henri Caffarel mówił do małżeństw END, że są szczególnie wezwane
do ukazywania światu prawdziwego oblicza Boga, że są do spełniania
tej misji szczególnie uzdolnione. Pierwszym sposobem tego świadectwa
jest życie coraz doskonalszą miłością, rozwijanie wszystkich jej wartości,
aby okazywała się miłością wierną, szczęśliwą i płodną. Nie przez
osiągnięcie ostatecznej doskonałości, ale przez przyznawanie się do
grzechu i niemocy oraz przez wytrwałe szukanie pomocy u Zbawiciela.
Drugim sposobem jest jasne i proste świadectwo słowa o tym, kim Bóg
jest dla nich i jakie miejsce zajmuje w ich życiu.
Duchowość małżeńska ma służyć nie tylko członkom ruchu, ale wszystkim
małżeństwom chrześcijańskim. Członkowie ekip pragną ją upowszechniać,
aby owocowała ona we wszystkich małżeństwach i rodzinach prawdziwą
miłością i szczęściem.
Działalność apostolska to wspólna sprawa całych ekip. Ekipa
czuje się odpowiedzialna za postawę i pracę apostolską innych małżeństw
tej grupy, za ich sukcesy i niepowodzenia. Poszczególne pary małżeńskie
w atmosferze modlitwy same rozeznają oraz szukają rady u innych, jaką
pracę apostolską powinny podjąć.
Małżeństwa END chcą wszędzie być misjonarzami Chrystusa, chcą dokonywać
odrodzenia chrześcijaństwa w świecie (zwłaszcza realizując wizję rodziny
chrześcijańskiej), oddani Kościołowi chcą być zawsze przygotowani,
aby odpowiedzieć na apel swojego biskupa i swoich kapłanów, chcą być
kompetentni w działaniu, oraz pragną, by ich apostolstwo było współpracą
w dziele Bożym i służbą bliźnim.
Papież Paweł VI, w wyżej wspomnianym już przemówieniu, zwrócił uwagę
małżeństwom END na to, że wybitną formą apostolskiej misji rodziny
jest gościnność: "W naszych czasach, tak ciężkich dla wielu,
jest łaską, gdy nas przyjmą do tego małego Kościoła - według
wyrażenia św. Jana Chryzostoma - że wejdziemy w jego serdeczność,
odkryjemy jego macierzyństwo, doznamy jego miłosierdzia. Wówczas tak
bardzo się sprawdza to, że rodzina chrześcijańska jest uśmiechniętym
i słodkim obliczem Kościoła". A dalej, że apostolat, jaki
ma pełnić rodzina, nie do zastąpienia przez innych, to formacja narzeczonych,
pomoc młodym małżeństwom i niesienie pomocy rodzinom w nieszczęściu.
Ekipy są szczególnie powierzone opiece Matki Najświętszej.
Uczestnicy podkreślają swoje przekonanie, że najlepszym przewodnikiem
na drodze do Boga jest Ta, która "zajmuje pierwsze miejsce wśród
pokornych i ubogich Pana, którzy z ufnością oczekują od Niego zbawienia
i dostępują go" (Lumen Gentium, 55).
Dorota Franków
